Bahçe Ağaçları – Zeytin Ağacı

3

Anavatanı Anadolu’dur. Ülkemizde yaklaşık 90 milyon zeytin ağacı vardır. Yüzde 75′i çorak ve engebeli arazilerde yetişir. Ticari yetiştiriciliği Ege, Marmara ve Akdeniz Bölgeleri’nde yapılır. Sık dallı, yayvan tepeli, her dem yeşildir. Yapraklı kısa saplı, mızraksı ve serttir. Çiçekleri beyaz-sarı ve kokuludur. Bahar sonuna doğru açar. Çiçekler rüzgarın taşıdığı çiçek tozlarıyla döllenir. Daha sonra etli ve yağlı meyveleri oluşur. Önce yeşil olan meyvelerinin rengi olgunlaştıkça siyaha döner. Meyvelerinin içindeki sert çekirdeklerden elde edilen yağ çok değerlidir. Odunu çürümeye karşı dayanıklıdır. Çok uzun ömürlüdür; yaklaşık 2000 yıl yaşar.

Zeytin Ağacı Dikimi

- Kalkerli-kumlu, besin maddelerince zengin, pH seviyesi 6-8 olan topraklardan hoşlanır. Taban suyu bir metreye yakın olmamalıdır. Bu seviyeye yakın topraklarla mutlaka drenaj uygulanmalıdır.
- Sağlıklı gelişim için sıcaklığın 15-25 derecelerde olması gerekir.
- Yıllık yağış isteği 650-800 milimetredir. Yaz aylarından, mevsim yağışlarına kadar yapılan sulamalar, meyvelerin irileşmesini ve yağ oluşumunun artmasını sağlar. Ayrıca, ertesi yıl meyve verecek sürgünlerin gelişimini ve meyve gözlerinin oluşumunu hızlandırır.
- Nemli havalarda, ağaç yapraklarındaki terleme azalır. Böylece, sıcağın bitkiye etkisi de düşer. Ancak aşırı nem, bazı hastalıklara davetiye çıkarır. Çiçek zamanı yüksek nem ise döllenmeyi kısıtlar.
- Mayıs ve haziran başındaki rüzgarlar döllenmeye yardımcı olurken, kış sonundaki rüzgarlar toprak neminin azalmasına yol açar.
- Işığı çok sever. Özellikle geçit bölgelerde güney yönüne dikmeyi tercih edin. Unutmayın; sisli dağ etekleri ve vadiler zeytin için uygun değildir.
- 800 metreden yüksek yerlerde zor yetişir.
- Fideleri aralık başından mart sonuna kadar dikilebilir. 
- Dikim çukurunu 80 santimetreye 80 santimetre boyutlarında açın. Üstten çıkan toprakla, alttan çıkan toprak ayrı ayrında konulmalıdır.
- Üst toprakla, 20-25 gram iyi yanmış çiftlik gübresi, 300 gram fosfor ve 750 gram potası karıştırın.
- Daha önceden sulanarak, kökleri dağılmadan tüplerinde, çıkarılan fidanları, dikim tahtası yardımıyla hazırlanan çukurlara yerleştirin.
- Sıra en son aşamaya geldi, alttan çıkan toprakla çukuru doldurun ve çevresini bastırın. Can suyunu vermeyi de unutmayın.

Zeytin Ağacı Bakımı

Zeytin ağacı suya en çok yaz mevsimi ve eylülde ihtiyaç duyar. Eylülde yapacağınız 4-5 sulama meyvelerin miktarını artırır.
- Budama zamanını çok iyi belirlemek gerekir. Yağışın az olduğu bölgelerde mümkün olduğunca geç budama yapmanızda fayda var. Dal kanseri bulunan bölgelerdeyse budamayı yaz döneminde yapın.
- Gübrenin azı da fazlası da zararlıdır. Toprak ve yaprak analizlerini gözardı etmeyin.
- Ürün vermeye hazırlanan zeytin ağaçlarında, çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde azota ihtiyaç artar, azotlu gübrenin ilk dozu, çiçeklenmeden 3-4 hafta önce, ikinci dozu meyve tutumunda yani mayısta, son dozu çekirdek sertleşme döneminde yani temmuz-ağustosta verilmelidir. Sulama imkanı yoksa tek seferde şubat sonu mart başında azotlu gübre uygulanabilir.

Zeytin Ağacı Budama

Şekil Budaması : Zeytinlerde en uygun şekil budaması ‘serbest goble’ sistemidir. Fidan dikiminden itibaren İlk iki yıl zeytinde budama yapılmaz. Ancak dikimden sonra boyu bir metreyi aşan fidanların tepesi 90 santimetreden vurulur, iki yıl sonunda 40-90 santimetre yükseklikten, tek gövde üzerinde değişik noktalardan çıkan üç ana dal bırakılır. Öteki dalların ya uçları alınır ya da gelişmelerini yavaşlatmak için aşağıya doğru eğilerek bağlanır. Ayrıca dip sürgünleri ve obur dallar çıkartılır. Acele etmeyin, şekil 3-4 budamada sağlanmalıdır.

Ürün Budaması : Verime yatan ağaçlarda, ağacın şeklini korumak, periyodisiteyi azaltmak, gereksiz ve zararlı dalları uzaklaştırmak amacıyla hafif bir ürün budaması yapılmalıdır. Kural olarak ürün yılının başlarında yani mart-nisan döneminde yapılmaktadır.

Gençleştirme Budaması : Yaşlılık nedeniyle mantarlaşmış, gövdeden çok uzaklaşmış ana dallarla; hastalık, zararlı, şiddetli donlardan etkilenmiş dalların kesilip, yenilerin oluşturulması için uygulanır. Budamadan sonra gövde ve ana dalların güneşten zarar görmemesi için kireçleme yapılmalı ve kesim yerlerine yüzde beşlik bordo bulamacı sürülmelidir.

Zeytinin Yararları

İçeriğindeki A, D, E, K vitaminleri sayesinde kemik gelişimine yardımcı olur. H Hücre yenileyici özelliğene sahiptir. Cildi besler, doku ve organların yaşlanmasını geciktirir. Sindirim bozukluklarına, safra kesesi hastalıklarına iyi gelir. Bağırsak kanseri ve kalp rahatsızlıklarına karşı etkilidir.


Paylaş

Yazar Hakkında

Anadolu Üniversitesi mezunuyum. Çeşitli internet sitelerinde Yazarlık ve Editörlük yapmaktayım. İlgi alanlarım içerik üretmek, blog, sosyal medya, yemek yapmak ve fotoğraf çekmek. Merve Sözübelli Google+ Profili

3 Yorum

  1. iyi günler ben Almanyada yasiyorum aslen Mersinliyim, yani Akdenizliyim o yüzden zeytin agaclarini cok seviyorum bu yaz 2 zeytin agaci fidesi getirdim tek korkum burada yetistirememek ne yapabilirim bu konuda bana fikir verirseniz cok sevinirim simdiden cok tesekkür ederim Saygilarimla LEYLA ONUK

  2. mehmet ali karaaslan on

    ben ceylanpınar saraççeşme köyünde çiftçilikle uğraşıyorum evimin geniş avlusunda 50ye yakın zeytin ağacım var. yaşları 4 ile 10 arasında deyişmektedir ağacları cok sevmekteyim zeytinlerim bu yıl ilk baharda aşırı çiçek tutmalarına rağmen tane oluşumunda çoğunluğu bezelye büğüklüğünde kaldı onun için verimde yarı yarıya azaldı bunun nedeni aşırı sulamamı bilmiyorum bu konuda bilgilenmek istiyorum. MEHMET ALİ KARAASLAN

Yorum Yapın